>Sincfala Museum van de Zwinstreek
Sincfala,
Museum van de Zwinstreek
HomeActiviteitenActiviteiten 2009Museumavond - donderdag 6 augustus

Shantykoor Blankenberge

Op 6 augustus programmeert Museum Sincfala een klassieker: het Shantykoor Blankenberge. 30 stoere binken onder leiding van een vrouwelijke dirigent brengen zeemansliederen van vroeger.

De museumavondenin Sincfala zijn een traditie tijdens de zomermaanden juli en augustus. In 2009 zijn er museumavonden op 16, 23 en 30 juli en 6 en 13 augustus 2009, telkens van 18 tot 22 uur. Om 18.30 en 19 uur start in de grote zaal van het Oud Schoolgebouw een gids met een rondleiding. Voor jong en oud zijn er de hele avond volksspelen. En voor een drankje kan je terecht aan onze bar. Elke week serveert het museum om 20 uur een optreden. Toegang: 2,00 euro – Ontvang een gratis drankje als je intekent op onze mailinglist!

Behendigheid troef met een circuit van volksspelen voor jong en oud. Het wordt een avond vol speelse nostalgie. Leg alleen of in groep een aantrekkelijk parcours af.

 

2009_ma_shanty_01   2009_ma_shanty_02   2009_ma_shanty_03

Van in het begin koos het koor voor een echt shantyrepertoire doch de typische Vlaamse zeemansliederen uit de roemruchte IJslandvaart konden niet ontbreken. Aan de kledij werd ook aandacht besteed. Allen werden uitgedost in de typische zeemansplunje van het vissersvolk aan de Vlaamse kust. In zes jaar tijd is het Blankenbergse Shantykoor een vaste waarde geworden op alle grote maritieme evenementen in Vlaanderen zoals Oostende voor Anker, Festival van het volkslied aan zee(Oostduinkerke), Vis en Folklorefeesten (Mariekerke) en de folkloristische evenementen aan de Vlaamse Kust zoals Paravangfeesten (Blankenberge), Visserijfeesten (Oostende), Zeewijding (Wenduine) en de Havenfeesten (Blankenberge).

 

2009_ma_shanty_04   2009_ma_shanty_05

Een shantykoor aan de Vlaamse kust, waar het maritieme gevoel veel minder groot is dan in het buitenland, is niet zo evident. Daar is het kusthavenplaatsje Blankenberge niet in meegerekend. Een maritiem verleden waar vooral de visserij een grote rol heeft in gespeeld. Het diverse erfgoed verwijst nog naar de roots. Zo is er in Blankenberge ook varend erfgoed met de “Blankenbergse Scute”, een platbodem schuit die, toen er nog geen haven was, strandde voor de zeedijk of boulevard. Ook diverse verenigingen houden de traditie en vissersfolklore hoog. Zo is er uiteraard het “Shantykoor Blankenberge”. In het licht van de havenfeesten en in de schaduw van de havenbuurt werd begin 2000 het Shantykoor Blankenberge opgericht. Het was toen het eerste Belgische koor in zijn soort. Onmiddellijk bedroeg het ledenaantal boven de veertig leden. Een eerste optreden was er tijdens Sail Blankenberge, terug een maritiem festijn, waar een internationaal Seasong en Shantyfestival werd georganiseerd.

 

2009_ma_shanty_06

Extra informatie

Het koor is ook lid van de ISSA, de International Shanty and Seasong Association. Bijgevolg is het koor op diverse buitenlandse festivals aanwezig. Optredens waren er in Leek, Rotterdam, Vlissingen, Terneuzen, Katwijk enBergen op Zoom (Nederland) en Calais enBoulogne-Sur-Mer. Het koor bestaat momenteel uit 40 leden en beschikt over drie accordeonisten voor de begeleiding. Wie meer inlichtingen en informatie wenst kan steeds terecht bij voorzitter Peter Sabbe, Franchommelaan 126, 8370 Blankenberge, tel:050/41.21.26. E-mail : Dit E-mail adres wordt beschermd tegen spambots. U moet JavaScript geactiveerd hebben om het te kunnen zien.

Wat zijn Shanties?

Rond de eeuwwisseling namen op de wereldzeeën stoomschepen de plaats in van de zeilschepen. Door het verdwijnen van de zeilschepen, ook wel windjammers genoemd, dreigden ook de shanties in de vergetelheid te raken. De zeemannen, op die schepen moesten heel vaak dezelfde handelingen doen: de zeilen hijsen; de zeilen strijken; het anker lichten of de masten opzetten. Dat was zwaar en eentonig werk en daarom zongen ze daar ritmische liedjes bij. Door het herhalen van een bepaalde zin in een bepaald ritme leek het werk lichter. Die liedjes noemen we shanties. Het waren functionele liedjes. Shanties hebben niet altijd een verhaal. Het gaat niet om het verhaal dat wordt verteld, maar om de korte zinnetjes en stopwoordjes die ervoor moesten zorgen, dat de zeemannen tegelijk aan de touwen trokken.

Niet al deze liederen vonden hun ontstaan rechtstreeks in de zeevaart. Sommige werden overgenomen uit het arbeidsrepertoire van negers, die belast waren met het laden en lossen van de schepen of uit het milieu van de houthakkers en goudzoekers, waarin zeelui soms enige tijd hun geluk beproefden om vervolgens, met kennis van nieuwe melodieën en teksten, naar de zeevaart terug te keren. Met shanties worden uitsluitend die liederen bedoeld, die werkondersteunend gebruikt werden. De liederen konden gaan over havenplaatsen die waren aangedaan, thuis of in het buitenland. Natuurlijk gingen deze dan over zaken als; liefde, avontuur, medelijden, bijzondere personen, gevechten of eenvoudigweg over alledaagse dingen.

Voor het ontstaan van het woord "shanty" bestaan meerdere verklaringen. Eén daarvan is dat het woord is afgeleid van het Franse "chanter of chantez", zoals de Franssprekende neger-bootwerkers in New-Orleans het uitdrukten. Anderen zeggen, dat het woord is afgeleid van het Engelse woord "chant", wat zoveel betekent als zingen of een aanduiding voor negerliederen.

Er zijn drie typen shanties

° Short drag of short haul shanties
Waren voor werkzaamheden waarbij men snel, kort aan het touwwerk moest trekken in een relatief korte tijd. Bijvoorbeeld bij het inkorten of het ontvouwen van de zeilen.

° Long drag of halyard shanties
Waren voor het zwaardere werk waarbij meer tijd nodig was voor de opstelling, voordat men aan de touwen kon gaan trekken. Bijvoorbeeld om de zware zeilen in de mast te hijsen. Hiervoor was een shanty vereist, die de mannen rust gaf tussen het trekken aan de touwen. Dezelfde shanty kon ook worden gebruikt voor het strijken van de zeilen. Dit type shanty heeft over het algemeen een refrein aan het eind van iedere regel.

° Capstan of windlass shanties
Werden gebruikt voor het repeterend werk waarbij een vast ritme het werk moest veraangenamen. Ze werden hoofdzakelijk gebruikt voor het lichten van het anker en de zware ankerketting. Het hijsen van het anker werd gedaan door de kaapstander in de rondte te draaien. Dit duurde vaak lang en was zwaar werk. Dit is de meest ontwikkelde vorm van de werkshanties.