>Sincfala Museum van de Zwinstreek
Sincfala,
Museum van de Zwinstreek
HomeNieuwsNieuws 2009Tekstaffiches uit de Eerste Wereldoorlog

524 tekstaffiches uit de Eerste Wereldoorlog in het Provinciaal Archief West-Vlaanderen

"Ik breng ter kennis der bevolking het volgende Bevel der duitsche Overheid: Daar, bij den doorgang van Belgische gevangenen op 10 deze, uitroepingen als 'Vive la Belgique' en 'Vive la France' door de bevolking op betoogende wijze werden geuit, beveel ik het volgende: Te rekenen van heden middag moet binnen de 3 (drie) dagen alle fransche en engelsche handelopschriften en reklamen weggedaan worden en ik laat het aan het goeddunken over, ze door vlaamsche of duitsche te vervangen. De magazijnen enz. van deze die dit Bevel niet nakomen zullen gesloten en de huizen met zware inkwartiering bestraft worden. De bevelvoerder Admiraal - Bij bevel der duitsche Overheid: De Burgemeester, Amédée Visart - Brugge, den 13 april 1915".

Gedurende de Eerste Wereldoorlog verschenen tientallen, meestal tweetalige (in het Duits en Nederlands) tekstaffiches of muurkranten in het straatbeeld. Zij werden uitgevaardigd door de bezetter, de regering of de lokale burgemeester met de bedoeling het dagelijkse leven van de bevolking tot in het kleinste detail te regelen en te bepalen. Inhoudelijk kondigen zij voorschriften af over de bevoorrading, de rantsoenering, de veiligheid, de censuur, de hulpverlening, de prijzen en lonen, de werkloosheid, de opeisingen, de veroordelingen voor spionage en sabotage, de krijgsontwikkelingen, enz.

Henri Priem, afdelingschef bij het Provinciebestuur, verzamelde systematisch de in de stad Brugge aangeplakte biljetten en liet deze ongeïnventariseerd na. Onlangs werd de verzameling van 524 aanplakbiljetten tussen ander archief van de voormalige 1ste Afdeling teruggevonden. Het oudste biljet dateert van 5 augustus 1914, dus van net voor de bezetting van de stad. Het gaat uit van de Brugse stadssecretaris en burgemeester Visart, en het proclameert uitsluitend in het Nederlands België in staat van oorlog. Het werd gedrukt bij G. Barbiaux-De Gheselle in Brugge en is mooi versierd met het stadswapen.

Alle tekstaffiches zijn vervaardigd op sterk zuurhoudend papier dat nu stilaan broos begint te worden, en ze bleven opgevouwen in pakvorm bewaard. Voortaan zullen ze alleszins gevlakt opgeborgen worden in melinex en in ladenkasten. Tevens wordt de mogelijkheid onderzocht om ze te laten reinigen, te ontzuren en te restaureren, mede met het oog op de herdenking van de Eerste Wereldoorlog in 2014-2018.

Johan Vannieuwenhuyse

Bron: Archiefbrief Provincie West-Vlaanderen, jg. 10, nr. 1

In de museumcollectie van Sincfala zitten ook een reeks al geïnventariseerde Oorlogsaffiches. Klik hier om ze op te zoeken. Trefwoord: oorlog. Deelcollectie: Affiches. De nog niet geïnventariseerde oorlogsaffiches zullen tijdens de zomermaanden verwerkt worden door de zomermedewerkers van het museum.

AFFI01019