>Sincfala Museum van de Zwinstreek
Sincfala,
Museum van de Zwinstreek

Van Heemkundig Museum tot Sincfala, Museum van de Zwinstreek

In 1960 sticht de Geschied- en Heemkundige Kring Sint-Guthago - met de Zwinstreek als werkingsgebied -een poldermuseum in Lissewege. Het verhuist in 1969 naar het Oud Schoolgebouw in Heist en krijgt de naam Heemkundig Museum Sincfala voor polder en visserij, onder beheer van een vzw. Johan Ballegeer is de eerste conservator. Tijdens de eerst jaren ijveren een aantal vrijwillige pioniers om het vele landbouwalaam en vissersgereedschap te verzamelen, dat in de jaren 1960 en 1970 door een technische evolutie dreigde verloren te gaan. Het museum wordt dan ook een typisch heemkundig museum waar verschillende ambachten en hun werktuigen worden gepresenteerd.

Door de verhuis van het polderdorp Lissewege naar Heist, waar de roots in de visserij liggen,wordt vanaf de jaren 1970 ook meer aandacht besteed aan de visserij. In 1995 krijgt de garnaalschuit Jessica (1935) een plaats in de tuin van het museum. In 2001 start een grondige restauratie in samenwerking met de vzw Archonaut. Die wordt dit jaar afgerond met het optuigen van de schuit.

Museum Sincfala wordt vanaf 1998 helemaal heringericht met de bouw van een permanente tentoonstelling over de ontstaansgeschiedenis van de unieke Zwinstreek die vooral stilstaat bij de evolutie van een vissers- en plattelandsgemeenschap tot een toeristische badstad. Een kaartenreeks zet de evolutie van het grondgebied in de Zwinstreek uiteen. Hoe vissers en hun familie leefden, is te ontdekken op de eerste verdieping: een oud vissersklasje, een gereconstrueerd visserspleintje, een blik op hun vereniging- en caféleven, de volksdansgroep De Heistse Klakkertjes… Bezoekers kunnen hun parate kennis testen van 163 spreuken en gezegden in verband met visserij, zee- en scheepvaart aan de hand van een uniek schilderij van Daubi. Op de zolderverdieping staat een belangrijke verzameling scheepsmaquettes, waaronder de beroemde Heistse schuit. Ook communicatie op zee komt aan bod. Op zolder werd een educatief luik voor scholen uitgewerkt. Het overgrote deel van deze elementen is trouwens nog steeds aanwezig.

De plannen voor de bouw van een nieuwe tentoonstellingsruimte worden in 2002 getekend. In september 2004 volgt de afbraak van de oude schuur. Meteen nadien begint de nieuwbouw. Aan de realisatie is anderhalf jaar gewerkt. Het gemeentebestuur van Knokke-Heist investeert in het tentoonstellingsgebouw annex opslagruimte/atelier en de inrichting ervan ruim 1.600.000 €. De nieuwe tentoonstellingsruimte heeft een oppervlakte van 300 m² en huisvest de multimediale presentatie 2000 jaar Zwinstreek die bestaat uit zeven luiken. Die toont enerzijds hoe het landschap in de kustdriehoek tussen het huidige Zeebrugge, Cadzand en Brugge met als centraal punt Knokke-Heist in de loop van de geschiedenis grondig is veranderd en hoe de mensen daarop hebben ingespeeld. Anderzijds komen vanuit historisch standpunt elementen aan bod vanaf de prehistorie tot nu: de vorming van de Noordzee, het gevecht tegen de zee en het inpolderen van de Zwinstreek, de economische opgang en latere teleurgang tijdens de middeleeuwen, de verscheuring door oorlogen, de heropbloei van de landbouw, de opkomst van het toerisme en de Zwinstreek nu.

Museumbezoekers krijgen dit bewogen verhaal op een eigentijdse, vernieuwende en suggestieve manier verteld: (animatie)film, maquettes, tekeningen, audioverhalen... Ook de kinderen komen aan hun trekken. Voor hen is er een apart speel- en-leerparcours waarin dezelfde thema’s aan bod komen. 2000 jaar Zwinstreek is een permanente tentoonstelling en is voor zowel bewoners, tweedeverblijvers en toeristen uit Knokke-Heist en de regio een ideaal uitgangspunt om de streek beter te leren kennen. Meteen krijgt de vereniging ook een nieuwe naam, namelijk Sincfala, Museum van de Zwinstreek.

 

Over het Oud Schoolgebouw

Het neogotisch geklasseerd schoolgebouw (1899) is ontworpen door de Brugse architect René Buyck (1850-1923) en staat in het hartje van de oude visserswijk in Heist. In oktober 1904 kreeg Pastoor Froidure de toelating om in het gemeentelijk gebouw een vrij avondvisserijschool te stichten. Tot 1925 was er ook les op zaterdagmiddag en zondagmorgen. De Tweede Wereldoorlog verhinderde een snelle oprichting van een dagschool. Die kwam er pas in september 1947. Tot 1957 liepen lavers en vissers er school. De opleiding verhuisde naar de Kerkstraat en naar het kasteeltje in de Kursaalstraat waar tot vorig jaar het Provinciaal Maritiem Instituut gevestigd was. Na zijn functie als schoolgebouw kreeg het tot 1969 een bestemming als gemeentelijke openbare bibliotheek van Heist. Meteen bracht Sint-Guthago in het pand - dat eigendom is van de gemeente Knokke-Heist - een museum onder.