>Sincfala Museum van de Zwinstreek
Sincfala,
Museum van de Zwinstreek

Ankers dienen om een verbinding te maken tussen de zeebodem en een schip: om een schip op dezelfde plaats te houden en het aan de bodem van een vaarwater vast te leggen. Het anker is een van de bekendste en belangrijkste uitrustingsstukken van een schip. Het is een toestel om een schip aan de bodem van het vaarwater vast te leggen.

Er bestaan verschillende soorten ankers naargelang de noodwendigheid en de grootte van het schip: stokanker, dreganker, scharnieranker, parapluanker, klipanker, boeianker, damfortanker. Vaartuigen moeten volgens de Zeevaartinspectie steeds drie ankers aan boord hebben: een klipanker, een boeganker en een stokanker.

Ankersoorten

Scharnieranker
De voorloper van het stokanker is zeer oud en is in de 20ste eeuw niet meer gebruikt. Dit soort anker kan enorme afmetingen hebben en werd voornamelijk op zeilschepen gebruikt. De armen die samenkomen in de kom hebben een scharnier, waardoor het anker beter grijpt. Het werd nooit gebruikt op een Heistse schuit.

Stokanker
Dit soort anker is, alhoewel in mindere mate, nog altijd in gebruik. Dit soort ankers hebben een zeer uiteenlopend gewicht, dat varieert van 10 tot 1.000 kg. Ze werden vroeger veel gebruikt door zeilschepen, nu zijn ze nog aan boord als reserveanker. De stok is altijd langer dan de afstand van de ene armtop tot de andere armtop. Indien trekkracht wordt uitgeoefend, grijpt het anker op één arm vast in de grond. Er zijn stokankers met een stok die men kan dichtplooien, maar ook met een vaste stok. Stokankers met een spiegleuf dienen om een stok in kruisvorm vast te zetten.

Voor de moderne navigatie instrumenten in gebruik kwamen (dus voor 1955) merkte men goede visplaatsen met een kurken of metalen cilindervormige pot, die met een stokanker werden vastgelegd. Op het merkteken kwam overdag een vlag, bij nacht een karbuurlicht.

Zoals de meest mammoettanden en -beenderen opgevist worden ter hoogte van de Doggersbank, worden de meeste stokankers opgevist aan de monding van de Theems (Dows).

Klipanker
Na het stokanker zijn de klipankers in gebruik genomen. Ze hebben namelijk een scharnier in de kom, waardoor het anker beter grijpt vooral op slechte ankergrond. Dit soort anker wordt nog veel gebruikt tot op heden.

Dreganker
Op vissersvaartuigen (zeker de bokkenvissers) gebruikt men een kloek gebouwd dreganker om verloren vistuig terug op te vissen: bij bokkenvissers kunnen de netten met 1.800 kg kettingen verzwaard zijn. Kleine dregankers (van 1 tot 10 kg) dienen om drijvende voorwerpen aan de oppervlakte van het water op te vissen, vb. drijvend hout, touwen, of allerlei andere drijvende voorwerpen. De armen van de kleine dregankers zijn te licht om zwaarder verloren vistuig te grijpen

Ook kabelleggers gebruiken deze dregankers om te herstellen onderzeese kabels omhoog te trekken. Met de moderne navigatieapparatuur worden de kabels onmiddellijk gelokaliseerd. Om beschadiging te voorkomen mogen vaartuigen dergelijke dregankers nooit gebruiken in de nabijheid van onderzeese kabels en op de op zeekaarten aangeduide verboden ankerplaatsen. Koopvaardijschepen hebben geen dreganker aan boord. Bij de landing in Normandië werden hele kleine dregankers gebruikt om touwen in rotsen vast te haken.

Parapluanker
Een parapluanker werd eertijds gebruikt op lichtschepen. Lichtschepen (met een bemanning van 6 tot 7 personen) waren bakens op zee om een gevaarlijk gebied af te bakenen, die nu vervangen zijn door onbemande stations, die signalen uitzenden. Het lichtschip bleef heel lang ter plaatse, tenzij het onderhoud of herstel nodig had. Het lichtschip ligt met de kop in de tij tenzij de wind sterker is (6 tot 7 Beaufort), want dan gaat het met de kop in de wind liggen. Het lichtschip had twee wakers, kleine boeien die dagelijks werden gepeild om na te gaan of het anker niet gedregd (in de grond getrokken of verplaatst) had na storm.

Boeianker
Dit is een klein anker van 10 tot 20 kg en dient om boeien uit te zetten in de visserij en ook langs de stranden, maar daarvoor is de bedoeling om oranje ballen of blazen te leggen langsheen de kust. Zeer nuttig voor het afzetten voor bewaakte zwemzones.

Damfortanker
Een anker (klipanker met stok) dat veelal gebruikt wordt door de marine. Het is in feite een klipaker met stok. Daardoor kan dit soort anker nooit onklaar komen.